Şiddət Tərbiyə Üsulu Deyil!

0
1693
Şiddət Tərbiyə Üsulu Deyil!

Valideynlər həmişəlik beyinlərinə həkk etsinlər ki, şiddət heç bir zaman tərbiyə üsulu olmayıb və olmayacaq. Bəzən valideynlər uşaqları nəzarətdə saxlamaq üçün düşünüb yaxşı yollar axtarmaq əvəzinə, tez-tez onlara şiddət göstərir.  Təəssüf ki, bu tip "tərbiyə" üsulu ölkəmizdə çox istifadə olunur. Bu üsul uşaqda vicdan və əxlaqın zəif formalaşmasına gətirib çıxarır. Müasir dövrdə insan sərbəst düşünə bilməli, hər vəziyyətə uyğunlaşmağı bacarmalıdır. Döyülən uşaqlarda isə bu alınmır. Belə uşaqlar daha kinli olur. Uşağın döyülərək cəzalandırılması vicdanının zəif formalaşmasına gətirib çıxarır.

• Uşaq dəcəllik edərkən döyülərsə, etdiyinin qarşılığını artıq ödədiyini düşünür və bu zaman hərəkətlərini, davranışını düzəltmək üçün səy gostərməyi vacib saymır. Uşağın valideynlərindən daha zəif, gücsüz, aciz olduğunu döyülərək öyrənməsi onu utandırır və sarsıdır.
 
• Döyülmək uşaqda valideynlərinə qarşı aqressiya formalaşdırır. Uşaq etdiyinin pis bir şey olduğunu bilib özünü günahkar hiss etmək əvəzinə onu döyəni günahlandırır.
 
• Uşağın valideynlərindən daha zəif, gücsüz, aciz olduğunu bu formada öyrənməsi onu utandırır və sarsıdır. O, valideynlərinə qarşı güvənini itirir.
 
• Uşaq valideynlərinin davranışınlarını təqlid edərək problemlərini təcavüzkarlıqla həll etməyə çalışır. Əsəbləşəndə döyməyə əl atır. Beləliklə, fiziki cəza uşağa vicdanlı olmamağı öyrədir!
 
Bəzi hallarda valideynlər uşağı səhv bir hərəkətdən qorumaq üçün vurmaqdan başqa çarə tapa bilmirlər. Əgər valideynlər uşağı döyməyə məcbur qalırlarsa, heç olmasa aşağıdakı qeydləri nəzərə alsınlar:
 
• Deyilən sözü başa düşən 6 yaşdan yuxarı olan uşağı vurmağın gərəyi də, faydası da yoxdur.
 
• Sözlə anlamayan uşağın arxasından və ya əlindən bir-iki sillə vurmaq bəsdir. Başa, üzə sillə vurmaq, kəmər, çubuq kimi şeylərlə döymək çox zərərlidir. Bu ana-ataya deyil, zülümkara yaraşır.
 
Uşağı döyməyin əslində zərərli olduğunu anlamaq və buna ancaq aşağıdakı hallarda son çarə kimi əl atmaq olar:
 
• Uşaq başqasına qəsdən və bilərək zərər verərsə
 
• Davamlı xəbərdarlığa baxmayaraq pis hərəkətində israr edirsə (məsələn, elektrik cərəyanı ilə, qazla oynamaq). Yenə də əsas qaydamızı təkrarlayaq:
 
Əlinizdən gəldiyi qədər uşağı döyməkdən uzaq olmağa, söz başa düşən yaşda sözlə izah etməyə, döyməyi faydası olduğu zaman seçməyə, əsəb və gərginlik keçirdikdə fiziki gücü qəti tətbiq etməməyə çalışın. İndi çoxumuz üçün lazım olmasa belə gələcəkdə hər birimizə lazım olacag bu məsləhətlər. Unutmayin ki, uşaqlarin da hüququ və haqqlari var. Uşağı döymək olmaz !

 

Korrektor: Əliyeva Aynur

ŞƏRH YAZIN